Brugwachter Roode Brug.

Dit artikel heeft gedeeltelijk in de Oud-Utrechter gestaan, maar de schrijver wist ook de website de Oude Roode Brug-buurt te vinden en heeft mij het artikel met toevoegingen en foto's toegezonden.

Bij het lezen van de website de Oude Roode Brug-buurt kwam ik een artikel over de Roode Brug tegen, met daarin het model zoals dit rondom de Tweede Wereldoorlog geweest is. Dus twee bruggen eerder dan de huidige brug. In ons familiearchief hebben wij een gescande afbeelding van een schilderij van de oude Roode Brug, dat is gemaakt omstreeks 1950. 

Met veel moeite hebben wij een kleinzoon van de schilder kunnen traceren in Huizen, die ons een foto heeft gestuurd van de tjalk in Loenen, waarop zijn opa op het dek zit te schilderen. Van deze foto is een legpuzzel in de handel gebracht (zie foto) door de bekende firma Ravensburger. Na het leggen van de puzzelstukjes geeft het een aardig beeld van de zestiger jaren in Loenen. 

De bevolking van Loenen en omstreken heeft veel schilderstukken van Tielkemeier gekocht, want hij was heel productief in de omgeving van de Vecht. Tielkemeier woonde na de Tweede Wereldoorlog met zijn vrouw in een nog varende tjalk en lag zomers aan het jaagpad in Loenen en in de winter bij de Roode Brug, aan de zijde van de politiepost.   

De opa en oma van mijn vrouw, Marie en Cornelis Veen, zijn beide rond de eeuwwisseling geboren in de wijk Lombok in Utrecht. Opa vaarde als schipper op de kleine beroepsvaart in de provincie Utrecht en heeft jarenlang bakstenen vervoerd voor de bouw van het NS-gebouw aan het Moreelsepark in Utrecht. Na zijn huwelijk is opa omstreeks 1930 naar de wal gegaan en is hij daar brugwachter geworden. Oud-schippers kregen altijd voorrang bij de benoeming van een nieuwe brug- of sluiswachter, omdat die ervaring hadden met de scheepvaart.

In de beginjaren had opa nog geen vaste brug en stond hij ook vaak bij de bruggen aan de Leidscheweg. Langs de Leidscheweg liep de Leidsche Rijn, die toen druk bevaren werd. Vanuit de Catharijnebrug kon je via de Leidsche Rijn onder het stationsspoor door naar het Merwedekanaal of naar Oog in Al. Mijn opa kwam in 1948 voor het eerst op de Knollenbrug. De Knollenbrug lag tussen de Lauwerecht/Brugstraat en de Zeedijk, waar opa en oma het witte huisje naast de Lubro-bakkerij bewoonden, het huisje dat er nog steeds aanwezig is. De Knollenbrug is al heel lang verdwenen en vervangen door de Stenenbrug, de brug die de Adelaarstraat met de Kaatsstraat verbindt.

Na een aantal jaren verhuisden mijn oma en opa naar de Roode Brug en kwamen ze te wonen boven de politiepost. Omdat de brug bij het openen aan twee kanten omhoog moest, deed opa dat samen met nog een brugwachter en als die brugwachter vrij was, deed oma de oostkant van de brug en opa de westkant. Het was in die tijd heel erg druk op de Vecht, met beroepsvaart vanaf Amsterdam, via de Weerdsluis, Catharijnesingel, Vaartse Rijn, Vreeswijk en dan door naar Duitsland of België.

Op deze standplaats van de Roode Brug leerde opa in de winter de kunstschilder kennen, als de tjalk daar weer was aangelegd. In zijn spaarzame vrije dagen deed opa weleens technische klusjes aan boord van het tjalkschip en hiervoor heeft hij het schilderij van de Roode Brug gekregen. Het originele schilderij hangt bij een nicht van mijn vrouw; zij is een dochter van een broer van opa.

Wanneer je goed kijkt naar de afbeelding, zie je een vrouw op de brug lopen met een vissersmutsje op. Dat kwam op deze locatie veel voor in die tijd. Katwijkse vissers kwamen met hun boot via de Leidsche Rijn wekelijks naar Utrecht, om in de Weerdsluis, aan de noordzijde met de getrapte beschoeiing, hun zeevis te verkopen vanaf de aangelegde boot, die tijdens het schutten van de sluis telkens omhoog en omlaag ging.

Al voor de Tweede Wereldoorlog kreeg opa van het gemeentebestuur de opdracht om de toen al aangroeiende hoeveelheid “woonarken” aan het zandpad te laten vertrekken. Ook toen was dat een moeilijke opgave en driekwart eeuw later is het werkelijkheid geworden.

Na de oorlog werd opa hoofdsluismeester op de Weerdsluis en zouden opa en oma op de Bemuurde Weerd een woning krijgen. Helaas hebben zij dat niet meer mogen beleven. In de begin zestiger jaren is opa plotseling, op de dag dat hij 60 jaar werd, overleden in het sluishuisje van de Weerdsluis. Na opa's dood is oma voor de huisvesting weer teruggegaan naar Lombok, waar haar familie woonde.

De oude Roode Brug, een periode in een menselijke geschiedenis. Nu zijn we alweer twee bruggen verder op die locatie en uiteindelijk is de brug toch nog rood geworden. Het is mooi dat op de website de oude Roode Brugbuurt de historie blijft bewaard, waardoor de vergankelijkheid niet helemaal vergeten zal worden.

Riet en Frits van Veldhoven-Kersing

Rotterdam.